治安策(二)贾谊

古文 · printable 字帖 worksheet

Full text · 原文

陛下之与诸公,非亲角材而臣之也,又非身封王之也,自高皇帝不能以是一岁为安,故臣知陛下之不能也。然尚有可诿者,曰疏。臣请试言其亲者。假令悼惠王王齐,元王王楚,中子王赵,幽王王淮阳,共王王梁,灵王王燕,厉王王淮南,六七贵人皆亡恙,当是时陛下即位,能为治乎?臣又知陛下之不能也。若此诸王,虽名为臣,实皆有布衣昆弟之心,虑无不帝制而天子自为者。擅爵人,赦死罪,甚者或戴黄屋,汉法令非行也。虽行不轨如厉王者,令之不肯听,召之安可致乎!幸而来至,法安可得加!动一亲戚,天下圜视而起,陛下之臣虽有悍如冯敬者,适启其口,匕首已陷其胸矣。陛下虽贤,谁与领此?故疏者必危,亲者必乱,已然之效也。其异姓负强而动者,汉已幸胜之矣,又不易其所以然。同姓袭是迹而动,既有征矣,其势尽又复然。殃祸之变未知所移,明帝处之尚不能以安,后世将如之何!屠牛坦一朝解十二牛,而芒刃不顿者,所排击剥割,皆众理解也。至于髋髀之所,非斤则斧。夫仁义恩厚,人主之芒刃也;权势法制,人主之斤斧也。今诸侯王皆众髋髀也,释斤斧之用,而欲婴以芒刃,臣以为不缺则折。胡不用之淮南、济北?势不可也。臣窃迹前事,大抵强者先反,淮阴王楚最强,则最先反;韩信倚胡,则又反;贯高因赵资,则又反;陈狶兵精,则又反;彭越用梁,则又反;黥布用淮南,则又反;卢绾最弱,最后反。长沙乃在二万五千户耳,功少而最完,势疏而最忠,非独性异人也,亦形势然也。曩令樊、郦、绛、灌据数十城而王,今虽以残亡可也;令信、越之伦列为彻侯而居,虽至今存可也。然则天下之大计可知已。欲诸王之皆忠附,则莫若令如长沙王,欲臣子之勿菹醢,则莫若令如樊郦等;欲天下之治安,莫若众建诸侯而少其力。力少则易使以义,国小则亡邪心。令海内之势如身之使臂,臂之使指,莫不制从。诸侯之君不敢有异心,辐凑并进而归命天子,虽在细民,且知其安,故天下咸知陛下之明。割地定制,令齐、赵、楚各为若干国,使悼惠王、幽王、元王之子孙毕以次各受祖之分地,地尽而止,及燕、梁它国皆然。其分地众而子孙少者,建以为国,空而置之,须其子孙生者,举使君之。诸侯之地其削颇入汉者,为徙其侯国,及封其子孙也,所以数偿之;一寸之地,一人之众,天子亡所利焉,诚以定治而已,故天下咸知陛下之廉。地制壹定,宗室子孙莫虑不王,下无倍畔之心,上无诛伐之志,故天下咸知陛下之仁。

Pinyin · 拼音

bì xià zhī yǔ zhū gōng, fēi qīn jiǎo cái ér chén zhī yě, yòu fēi shēn fēng wáng zhī yě, zì gāo huáng dì bù néng yǐ shì yī suì wèi ān, gù chén zhī bì xià zhī bù néng yě。 rán shàng yǒu kě wěi zhě, yuē shū。 chén qǐng shì yán qí qīn zhě。 jiǎ lìng dào huì wáng wáng qí, yuán wáng wáng chǔ, zhōng zǐ wáng zhào, yōu wáng wáng huái yáng, gòng wáng wáng liáng, líng wáng wáng yàn, lì wáng wáng huái nán, liù qī guì rén jiē wáng yàng, dāng shì shí bì xià jí wèi, néng wèi zhì hū? chén yòu zhī bì xià zhī bù néng yě。 ruò cǐ zhū wáng, suī míng wèi chén, shí jiē yǒu bù yī kūn dì zhī xīn, lǜ wú bù dì zhì ér tiān zǐ zì wèi zhě。 shàn jué rén, shè sǐ zuì, shèn zhě huò dài huáng wū, hàn fǎ lìng fēi xíng yě。 suī xíng bù guǐ rú lì wáng zhě, lìng zhī bù kěn tīng, zhào zhī ān kě zhì hū! xìng ér lái zhì, fǎ ān kě dé jiā! dòng yī qīn qi, tiān xià huán shì ér qǐ, bì xià zhī chén suī yǒu hàn rú féng jìng zhě, shì qǐ qí kǒu, bǐ shǒu yǐ xiàn qí xiōng yǐ。 bì xià suī xián, shuí yǔ lǐng cǐ? gù shū zhě bì wēi, qīn zhě bì luàn, yǐ rán zhī xiào yě。 qí yì xìng fù qiáng ér dòng zhě, hàn yǐ xìng shèng zhī yǐ, yòu bù yì qí suǒ yǐ rán。 tóng xìng xí shì jì ér dòng, jì yǒu zhēng yǐ, qí shì jìn yòu fù rán。 yāng huò zhī biàn wèi zhī suǒ yí, míng dì chù zhī shàng bù néng yǐ ān, hòu shì jiāng rú zhī hé! tú niú tǎn yī cháo jiě shí èr niú, ér máng rèn bù dùn zhě, suǒ pái jī bāo gē, jiē zhòng lǐ jiě yě。 zhì yú kuān bì zhī suǒ, fēi jīn zé fǔ。 fū rén yì ēn hòu, rén zhǔ zhī máng rèn yě; quán shì fǎ zhì, rén zhǔ zhī jīn fǔ yě。 jīn zhū hóu wáng jiē zhòng kuān bì yě, shì jīn fǔ zhī yòng, ér yù yīng yǐ máng rèn, chén yǐ wéi bù quē zé zhé。 hú bù yòng zhī huái nán、 jì běi? shì bù kě yě。 chén qiè jì qián shì, dà dǐ qiáng zhě xiān fǎn, huái yīn wáng chǔ zuì qiáng, zé zuì xiān fǎn; hán xìn yǐ hú, zé yòu fǎn; guàn gāo yīn zhào zī, zé yòu fǎn; chén xī bīng jīng, zé yòu fǎn; péng yuè yòng liáng, zé yòu fǎn; qíng bù yòng huái nán, zé yòu fǎn; lú wǎn zuì ruò, zuì hòu fǎn。 cháng shā nǎi zài èr wàn wǔ qiān hù ěr, gōng shǎo ér zuì wán, shì shū ér zuì zhōng, fēi dú xìng yì rén yě, yì xíng shì rán yě。 nǎng lìng fán、 lì、 jiàng、 guàn jù shù shí chéng ér wáng, jīn suī yǐ cán wáng kě yě; lìng xìn、 yuè zhī lún liè wèi chè hóu ér jū, suī zhì jīn cún kě yě。 rán zé tiān xià zhī dà jì kě zhī yǐ。 yù zhū wáng zhī jiē zhōng fù, zé mò ruò lìng rú cháng shā wáng, yù chén zǐ zhī wù zū hǎi, zé mò ruò lìng rú fán lì děng; yù tiān xià zhī zhì ān, mò ruò zhòng jiàn zhū hóu ér shǎo qí lì。 lì shǎo zé yì shǐ yǐ yì, guó xiǎo zé wáng xié xīn。 lìng hǎi nèi zhī shì rú shēn zhī shǐ bì, bì zhī shǐ zhǐ, mò bù zhì cóng。 zhū hóu zhī jūn bù gǎn yǒu yì xīn, fú còu bìng jìn ér guī mìng tiān zǐ, suī zài xì mín, qiě zhī qí ān, gù tiān xià xián zhī bì xià zhī míng。 gē dì dìng zhì, lìng qí、 zhào、 chǔ gè wèi ruò gān guó, shǐ dào huì wáng、 yōu wáng、 yuán wáng zhī zǐ sūn bì yǐ cì gè shòu zǔ zhī fēn dì, dì jìn ér zhǐ, jí yàn、 liáng tā guó jiē rán。 qí fēn dì zhòng ér zǐ sūn shǎo zhě, jiàn yǐ wéi guó, kōng ér zhì zhī, xū qí zǐ sūn shēng zhě, jǔ shǐ jūn zhī。 zhū hóu zhī dì qí xiāo pō rù hàn zhě, wèi xǐ qí hóu guó, jí fēng qí zǐ sūn yě, suǒ yǐ shù cháng zhī; yī cùn zhī dì, yī rén zhī zhòng, tiān zǐ wáng suǒ lì yān, chéng yǐ dìng zhì ér yǐ, gù tiān xià xián zhī bì xià zhī lián。 dì zhì yī dìng, zōng shì zǐ sūn mò lǜ bù wáng, xià wú bèi pàn zhī xīn, shàng wú zhū fá zhī zhì, gù tiān xià xián zhī bì xià zhī rén。

Characters in this text

Every character page has a stroke-order animation, step-by-step breakdown, and common words.

More 古文 worksheets